Mamy nowy rezerwat przyrody!

W województwie pomorskim utworzony został nowy rezerwat przyrody – „Gogolewko”. Położony jest w gminie Dębnica Kaszubska, Nadleśnictwie Łupawa, otulinie Parku Krajobrazowego Dolina Słupi. Ochronie podlega tu kompleks mechowisk oraz łąk wilgotnych.

 

„Gogolewko” to torfowisko alkaliczne o ponadprzeciętnych walorach krajobrazowych i przyrodniczych, które w przeszłości było jeziorem. Rezerwat stanowi ostoję rzadkich, zagrożonych gatunków roślin, z których wiele podlega ochronie prawnej. Wśród najcenniejszych gatunków mszaków i roślin naczyniowych warto wymienić kukułki: krwistą, Fuscha i plamistą, kruszczyka błotnego, sierpowca błyszczącego, mszara nastroszonego oraz torfowce: brunatnego i brodawkowego.

 

Od 2003 roku pracownicy Parku Krajobrazowego Dolina Słupi przeprowadzają na tym terenie zabiegi czynnej ochrony, w ramach których m.in. wybudowanych zostało 26 zastawek na rowach melioracyjnych. Usuwanie drzew i krzewów oraz koszenie dofinansował Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku. Działania te zatrzymują wodę na obszarze rezerwatu, co pozytywnie wpływa na warunki siedliskowe i zachowanie niezwykle cennych zbiorowisk mszysto-turzycowowych. Koszenie odbywa się od 15 lat, późnym latem. Zabiegi powtarzane są co dwa lata. Biomasa wywożona jest poza granice rezerwatu. Natomiast zimą z torfowiska sukcesywnie usuwane są drzewa i krzewy.

 

Nowo utworzony rezerwat ma ponad 37 ha powierzchni. W następnej kolejności zostanie dla niego utworzony plan ochrony, który określi działania jakie należy podjąć, aby zapewnić skuteczną ochronę „Gogolewka” w ciągu najbliższych 20 lat.

 

Walka o czyste powietrze w Kartuzach

Niespotykane krajobrazy, liczne jeziora, lasy. Kaszuby przyciągają turystów walorami przyrodniczymi. Wiele osób aktywnie spędza tu czas wolny, weekendy, wakacje. Niestety, powietrze w tym regionie nie należy do najczystszych. Władze kaszubskich gmin od lat walczą z niską emisją, podejmując szereg działań, których celem jest poprawa jakości powietrza.

 

Jednym z miast, w którym realizuje się takie działania, są Kartuzy. Zdaniem fachowców na terenach zurbanizowanych najlepszym rozwiązaniem jest podłączenie budynków do sieci zasilanej z kotłowni miejskiej. „Jego zaletą jest nieporównywalnie mniejsza emisja zanieczyszczeń powietrza w porównaniu z domowymi kotłami grzewczymi w przeliczeniu na jedną wyprodukowaną jednostkę energii, ponieważ kotły wyposażone są w instalacje wychwytujące zanieczyszczenia i posiadają wysokie kominy” – tłumaczy Kazimierz Borzyszkowski, dyrektor Zakładu Energetyki Cieplnej w Kartuzach.

 

Niedawno zakończył się projekt polegający na modernizacji kotłowni w Dzierżążnie w gminie Kartuzy oraz wymianie dwóch węzłów cieplnych na nowoczesne dwufunkcyjne w budynkach mieszkalnych w Kartuzach. Działania, których celem była poprawa jakości powietrza w mieście, podejmowane były już wcześniej. Zmodernizowana została kotłownia w Kartuzach, rozbudowano miejską sieć ciepłowniczą, a także zamontowano przyłącza do sieci wraz z węzłami cieplnymi. W kartuskiej kotłowni miejskiej zainstalowano też urządzenie do odpylania spalin. Wszystkie inwestycje zostały dofinansowane ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

 

Przeprowadzone działania znacząco wpłynęły na jakość powietrza. Roczna emisja pyłów jest mniejsza się o 7,5 tony, dwutlenku siarki o 3,5 tony, tlenków azotu o 500 kg, tlenku węgla o 17 ton, a dwutlenku węgla o ponad 663 tony.

 

Szacuje się, że zużycie paliwa spadło o 350 ton węgla rocznie. „Zmniejszenie zapotrzebowania na paliwa kopalne, poprawa jakości powietrza – to pierwsze efekty realizacji projektu. Inwestycja przyczyniła się także do rozwoju gospodarczego Kartuz, stworzyła możliwość podłączenia nowych budynków do sieci, a także wpłynęła na poprawę walorów środowiskowych. Działania w tym zakresie zamierzamy kontynuować wspólnie z władzami miasta, na zdecydowanie większą skalę niż dotychczas. Przygotowana jest koncepcja rozbudowy sieci ciepłowniczej obejmująca całe miasto” – dodaje Kazimierz Borzyszkowski.

 

Realizacja inwestycji oznacza też mniejsze uciążliwości dla mieszkańców. Nie muszą już myśleć o zakupie opału, magazynowaniu go, corocznych przeglądach pieców i kanałów spalinowych.

 

Rozwój sieci ciepłowniczej to jedna z lepszych metod walki ze smogiem. Im więcej mieszkańców skorzysta z ciepła z miejskiej sieci, tym czystsze powietrze będziemy mieli w Kartuzach i na całych Kaszubach. Dla Kartuz, jako stolicy Kaszub, jest to szczególnie ważne” – zapewnia Kazimierz Borzyszkowski z Zakładu Energetyki Cieplnej.

 

Koszt wszystkich projektów, których celem była walka z niską emisją, wyniósł ponad 4 miliony złotych. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku udzielił preferencyjnych pożyczek na ich realizację.

Światowy Dzień Wody

22 marca na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień Wody (ang. World Water Day). Jego ustanowienie zaproponowano w 1992 r. podczas konferencji Szczytu Ziemi 1992 (UNCED) w Rio de Janeiro w Brazylii, w ramach Agendy 21. Zatwierdzony został decyzją Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ).

 

Światowy Dzień Wody powołano w celu zwrócenia uwagi na problemy związane z ograniczonym dostępem do wody pitnej w wielu miejscach na świecie oraz jej wpływem na prawidłowy rozwój społeczny i gospodarczy. Corocznie dzień obchodzony jest pod innym hasłem związanym z tematem przewodnim jakim jest woda. Tegorocznym motywem jest „Przyroda dla wody”, czyli odpowiedź jest w naturze. Należy się zastanowić w jaki sposób dzięki naturze można pokonać trudne wyzwania związane z wodą przed którymi stoimy w XXI w. Korzystając z gotowych rozwiązań funkcjonujących w przyrodzie możemy ograniczyć występowanie powodzi, susz, zanieczyszczeń wód, a także chronić ekosystemy. Ważną w tym rolę pełnią tereny podmokłe, takie jak torfowiska. Torfy gromadzą ogromne ilości wody, pełnią przez to funkcję naturalnego zbiornika retencyjnego, jak również zatrzymują zanieczyszczenia z wód powierzchniowych, opadowych i podziemnych. Aby przywrócić równowagę w  obiegu wody, niezbędne jest podejmowanie działań związanych z ochroną i przywracaniem terenów podmokłych, tworzenie zielonej infrastruktury, sadzenie lasów, a także pozostawianie terenów zalewowych znajdujących się w dolinach rzek (służy to retencji i zasilaniu wód podziemnych z których korzystamy).

 

Kryzysy związane z wodą na całym świecie pogłębia degradacja środowiska naturalnego oraz zmiany klimatyczne. Do 2050 r., liczba ludności na świecie wzrośnie o około 2 miliardy i wówczas globalne zapotrzebowanie na wodę może być nawet o 30% wyższe niż obecnie! Szacuje się, że od roku 1900 utracono 64-71% naturalnych mokradeł w wyniku działalności człowieka. Te oraz wiele innych przydatnych informacji znajdą Państwo w wydanej z okazji tegorocznego Światowego Dnia Wody broszurze: „The Answer is in Nature”, dostępnej pod linkiem: bit.ly/SwiatowyDzienWody

 

Pamiętajmy, że woda jest podstawowym czynnikiem warunkującym życie na ziemi. Człowiek bez jedzenia jest w stanie przeżyć 2-3 tygodnie, natomiast bez wody, od 4 do maksymalnie 7 dni. Szanujmy zatem ten cenny zasób i oszczędzajmy wodę, aby starczyło jej dla wszystkich. Pamiętając jednocześnie jak ważną rolę w jej obiegu pełnią mokradła, rzeki, lasy, tereny zielone. Jednym słowem: „Odpowiedź jest w naturze”. Nauczmy się żyć z nią w zgodzie, a ona odwdzięczy się dostępem do czystej i zdrowej wody.

 

Każdy z nas może przyczynić się do poprawy sytuacji, oszczędzając wodę na co dzień. Nawet najprostsze działania, które możemy podjąć w naszych domach, mają znaczenie. Więcej informacji na ten temat w poradniku pt. 5 sposobów na oszczędzanie wody w domu”.

 

Z okazji Światowego Dnia Wody na naszym Facebooku trwa konkurs z nagrodami. Aby wziąć w nim udział, wystarczy odpowiedzieć na pytanie: Co powinniśmy zrobić, aby zmniejszyć zużycie wody? Najlepsze sposoby na oszczędzanie zostaną nagrodzone bidonami z logo kampanii „Pomorscy czują klimat”. Zapraszamy do udziału w akcji!

 

Czyste powietrze Pomorza

Ruszyła kolejna edycja konkursu „Czyste powietrze Pomorza” organizowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku. Pomorskie samorządy, miasta i gminy będą miały szansę uzyskać dofinansowanie na wymianę starych kotłów i pieców węglowych, aby poprawić jakość powietrza w regionie.

 

W konkursie zostaną rozpatrzone wnioski obejmujące likwidację kotłów opalanych węglem i koksem. Dzięki dofinansowaniom będzie je można zastąpić kotłami na olej opałowy, odnawialnymi źródłami energii (np. pompami ciepła i kotłami opalanymi biomasą), a także uzyskać przyłączenie do sieci ciepłowniczej. Wymiana starych pieców może dotyczyć budynków mieszkalnych, które należą do prywatnych właścicieli, jednostek samorządu terytorialnego lub wspólnot mieszkaniowych. Wnioskodawcy będą zobowiązani przeprowadzić działania edukacyjno-informacyjne na temat korzyści dla zdrowia i środowiska płynących z ograniczenia niskiej emisji. Pod jej nazwą kryją się szkodliwe gazy i pyły emitowane na niskiej wysokości (do 40 metrów), które stanowią główną przyczynę smogu. Kwota dofinansowania będzie uzależniona od wybranego źródła ciepła i nie może przekroczyć 300 tysięcy złotych.

 

Zgodnie z harmonogramem wszystkie wnioski należy składać do 11 maja 2018 roku, wyniki konkursu opublikowane zostaną do 29 czerwca 2018.

 

Szczegółowe informacje, regulamin konkursu i wzór wniosku można znaleźć na stronie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku: wfos.gdansk.pl/konkursy/czyste-powietrze-pomorza-edycja-2018

Światowy Dzień Mokradeł

Światowy Dzień Mokradeł (ang. World Wetland Day) obchodzony jest 2 lutego, w rocznicę podpisania Konwencji o obszarach wodno-błotnych, mających międzynarodowe znaczenie, zwłaszcza jako środowisko życiowe ptactwa wodnego. Zgodnie z tzw. Konwencją Ramsarską, obszarami wodno-błotnymi są tereny bagien, błot i torfowisk lub zbiorniki wodne, zarówno naturalne jak i sztuczne, stałe i okresowe, o wodach stojących lub płynących, słodkich, słonawych lub słonych, łącznie z przybrzeżnymi wodami morskimi.

 

Mokradła są siedliskami o szczególnej wartości przyrodniczej, miejscem życia wielu rzadkich gatunków roślin, ptaków, owadów i innych organizmów. Flora polskich mokradeł to blisko połowa (!) wszystkich gatunków roślin występujących w naszym kraju. To również ogromny rezerwuar wody, niezwykle istotny z punktu widzenia walki ze skutkami zmianą klimatu, powodziami i suszą. Dobrze zachowane torfowiska, które występują przede wszystkim na obszarach o klimacie umiarkowanym i chłodnym, są w stanie szybko wchłonąć ogromne ilości wody, którą stosunkowo wolno oddają w okresach suszy. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji zachodzących zmian klimatycznych. Biorą również udział w oczyszczaniu wód z biogenów i zanieczyszczeń, a także magazynują węgiel organiczny, zmniejszając ilość dwutlenku węgla emitowanego do atmosfery.

 

Ze względu na swoje położenie geograficzne, Pomorze jest regionem bogatym w siedliska hydrogeniczne. Występuje tu wiele różnych rodzajów mokradeł podlegających ochronie. Są to m.in.: kompleks torfowisk alkaicznych w rezerwacie przyrody „Bagno Stawek”, uzależnione od wpływu słonych wód łąki solniskowe w rezerwacie „Słone Łąki”, zarastające jezioro z zespołem roślin bagiennych w rezerwacie „Bocheńskie Błoto” i śródleśne jezioro dystroficzne z otaczającym je torfowiskiem wysokim i stanowiskami roślin rzadkich (turzyca bagienna, widłak jałowcowaty i bagno zwyczajne) w rezerwacie Jezioro Turzycowe.

 

Największym zagrożeniem dla obszarów wodno-błotnych jest ich odwadnianie. Do pogorszenia stanu mokradeł przyczyniają się również zmiany warunków wodnych, zanieczyszczenia, inwazje gatunków obcych i zmiany klimatyczne. Aby zachować te cenne siedliska wykonuje się szereg działań ochronnych – od usuwania drzew i krzewów z torfowisk, poprzez wykaszanie łąk i mechowisk, do budowy zastawek i zasypywania rowów melioracyjnych w celu zapobiegania przesuszeniu.

 

Tegorocznym tematem Światowego Dnia Mokradeł są mokradła w miastach. Konwencja Ramsarska zwraca uwagę, na ważną rolę, jaką na terenach miejskich pełnią mokradła – poprawiają sytuację powodziową, stanowią źródło wody pitnej, filtrują zanieczyszczenia i są miejskimi enklawami zieleni, a dla wielu ludzi również źródłem utrzymania. Każdy z nas może zadbać o stan mokradeł w miastach, działając m.in. na rzecz zwiększenia retencji wody opadowej i zakładając tzw. ogród deszczowy. Czym są ogrody deszczowe i jak je przygotować – przeczytajcie nasz poradnik.